“Vroeg je in 2012 of Barco een duurzaam bedrijf was, dan hoorden de meeste mensen het donderen in Keulen”, lacht Carl Vanden Bussche, Vice-President Investor Relations. In nog geen vijf jaar tijd is Barco erin geslaagd om een groene omslag te maken, meer en structureel in te zetten op duurzaamheid in al zijn aspecten en zijn eerste stappen te zetten in de circulaire economie. Het momentum is gecreëerd en de dynamiek volgt, doorheen de organisatie en alle divisies. “Circulaire economie stimuleert innovatie ten top en zorgt ervoor dat mensen out of the box gaan denken”, zegt ECO officer Jan Daem. We ontmoeten beide heren in het prachtige Barco-gebouw in het Beneluxpark in Kortrijk voor een duurzaam gesprek.

Carl Vanden Bussche (links) en Barco’s ECO office, vertegenwoordigd door Jan Daem (rechts), zijn de stuwende krachten achter het duurzaamheidsproject binnen Barco.

Hoe is de dynamiek rond duurzaamheid en circulaire economie gegroeid?

Carl: Het idee is eigenlijk ontstaan tijdens lunchmeetings met verschillende collega’s die aanvoelden dat er meer kon en moest gebeuren bij Barco. De aanzet is in die zin in de eerste plaats bottom-up gegroeid en dat maakt ons verhaal wat apart in vergelijking met bedrijven waar het vaak een top-down beslissing is. Er groeide snel een positieve dynamiek met vertegenwoordigers vanuit verschillende departementen. En al snel hadden we ons eerste wapenfeit in handen: een stuurgroep en een eerste charter waarin we duidelijk stelden waar we naartoe wilden en hoe we dit zouden aanpakken.

Jan: Het is in feite een formalisatie van ideeën die al langer leefden. Deze mentaliteitsshift voelen we wel op verschillende fronten. Zowel bij onze klanten, maar ook de wetgever, de investeerders en binnen het bedrijf beseffen mensen dat duurzaamheid steeds meer de norm wordt.

Op welke manier draagt Barco zijn steentje bij tot de circulaire economie?

Jan: We investeren enorm in de levensduur van onze producten. Vaak komen ze terecht in het tweedehandscircuit, wat betekent dat onze producten een grote eindwaarde hebben. Je kan onze producten perfect hergebruiken of ombouwen tot een nieuw toestel. Neem de projectoren voor digitale cinema, onze belangrijkste markt waarin we ook een leiderspositie hebben opgebouwd. De toestellen moeten voldoen aan strenge technische specificaties en hebben een gemiddelde levensduur van 10 jaar. Maar dat betekent niet ze na 10 jaar stuk zijn. Je kan die nog steeds inschakelen als projectie-oplossing voor andere doeleinden, bijvoorbeeld op festivals.

Carl: We hebben hiervoor enkele programma’s in het leven geroepen, bijvoorbeeld ‘Nearly New Barco’. Geen originele naam, maar het idee is wel dat we de toestellen die terugkomen een tweede leven geven.

Jan: Dit toont aan dat onze producten ontwikkeld zijn om lang mee te gaan. En dit kadert in de tweede pijler: de bruikbaarheid en modulaire opbouw van onze toestellen. Vaak sluiten we service contracten af met onze klanten waarin we beloven dat we binnen de 24 uur een toestel terug up-and-running hebben bij een defect. Wereldwijd hebben we verschillende service hubs zodat we snel ter plaatse kunnen zijn om de toestellen te repareren. Door de modulaire opbouw kunnen onze technici de onderdelen heel eenvoudig vervangen. Binnen de circulaire economie is dit een van de kernpunten: herstellen van toestellen domineert in plaats van een defect toestel als schroot aanzien. Onze service engineer gaat op stap met een beperkte toolbox die in een standaard rugzak past. Ook voor de recyclers levert dit een meerwaarde op. Als onze toestellen finaal uit het circuit worden gehaald, kan het toestel eenvoudig worden opengemaakt en worden de waardevolle delen gerecupereerd.

Kleine tips voor een groot project

  • Wacht niet op het signaal van bovenaf en stap naar je directie met een duidelijk framework
  • Creëer dynamiek: organiseer regelmatig een inspiratiesessie met een externe spreker. Zelfs buiten de uren lokt dit veel enthousiastelingen met vernieuwende ideeën
  • Implementeer meetsystemen, meten is weten en toont ook waar er verbetering mogelijk, en haalbaar is
  • Toon met kleine winst aan dat het zinvol is en dat het kan
  • Blijf realistisch, veranderingsprocessen nemen tijd

Hoe zien jullie dit verder evolueren?

Carl: Op veel domeinen zitten we nog in het beginstadium van circulaire economie. Maar we exploreren nieuwe business modellen die goed samengaan met circulaire concepten. Neem als voorbeeld opnieuw het geval van een cinema-uitbater: in plaats van een projector aan te kopen, kunnen we hem licht of beeld leveren. De projector kan op die manier eigendom van Barco blijven en met een soort leasecontract nemen wij de verplichting op om ervoor te zorgen dat het materiaal altijd optimaal blijft werken. Zo blijf je als producent verantwoordelijk voor het materiaal en heb je ook de garantie dat het terugkeert. Dat plaatst je in de beste positie om het materiaal ook te recycleren en componenten te recupereren.

Jan: We hebben ook een trend ingezet waarbij we onderdelen, die moeilijk te recycleren vallen, uitfaseren in het design van onze nieuwe oplossingen. En daarnaast halen we ook meer en meer verbruiksmaterialen uit onze toestellen. De lampen in de cinema bijvoorbeeld moet je een aantal keer per jaar vervangen. Die bevatten radioactieve stoffen en zijn dus vervuilend en helemaal niet duurzaam. Het laatste jaar hebben we sterk ingezet op de transitie naar projectoren met led- of laserlampen. Daarin zijn wij pionier geweest. Deze lichtbron verbruikt enerzijds bijna de helft minder energie in vergelijking met lampen en is daarnaast een ‘solid state’-component. De lichtbron hoeft met andere woorden niet vervangen te worden doorheen de levenscyclus van de projector. Het spreekt voor zich dat zo’n nieuw toestel zich veel beter leent tot gebruik in een circulaire oplossing. Dit is niet zomaar een ad hoc-project. We hebben voor onszelf een nieuwe markt gecreëerd.

Is het eindpunt in zicht?

Carl: Ik ben ervan overtuigd dat het eindpunt zich continu ontwikkelt en verfijnt. Bij Barco zien we nog heel veel mogelijkheden voor duurzame initiatieven voor de komende jaren. En ik ben er zeker van dat er binnen vijf jaar opnieuw tal van nieuwe opportuniteiten zullen opduiken.

Jan: Circulaire economie stimuleert de innovatie ten top en zorgt ervoor dat je helemaal out of the box gaat denken. Een grote meerwaarde is dat onze klanten op het einde van de rit volledige zekerheid hebben over de dienst/functie die een product zou moeten brengen. Het dwingt de fabrikant meer verantwoordelijkheid te nemen wat investeringen vergt en implicaties kan hebben op het kost model van een oplossing. Maar anderzijds versterken die investeringen op de lange termijn de band met de klant en onze competitieve positie in de markt.

Carl: We geloven dat we aan de vooravond staan van een kritische business verandering. De leverancier zal niet langer louter instaan voor de verkoop van een product maar zal meer en meer instaan voor de ‘outcome’, de werking van zijn oplossing bij de klant. Hij neemt het terug als het nodig is en staat zelf in voor de recyclage. Eenmaal zo’n business model de standaard wordt, dan heb je een hele grote stap gezet.

Lees ook de eerdere artikels in deze reeks over circulaire economie: