De voorbije weken was er heel wat te doen over het vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie (EU) en Canada, beter bekend als CETA. Op 30 oktober 2016 werd het akkoord uiteindelijk ondertekend door de EU en Canada. Maar wat zijn nu precies de voordelen van CETA voor de bedrijven en zijn alle obstakels voor CETA nu van de baan?

  1. Stand van zaken in het proces
  2. Wat zijn de voordelen voor de bedrijven?

1. stand van zaken in de goedkeuring van ceta



Sinds 2009 hebben de Europese Commissie en de regering van Canadaonderhandeld over CETA. CETA staat voor Comprehensive Economic and Trade Agreement. De naam wijst erop dat dit akkoord over meer dan enkel en alleen klassieke handelsbepalingen gaat. O.a. die ruimere inhoud heeft er enerzijds voor gezorgd dat CETA van dichtbij werd opgevolgd door tal van middenveldorganisaties en leidt anderzijds tot een aantal procedurele complicaties bij het afronden van het akkoord.

De onderhandelingen zijn door de Europese Commissie altijd gevoerd op basis van een onderhandelingsmandaat dat werd goedgekeurd door de Raad (waarin alle lidstaten zetelen). De goedkeuring van een dergelijk mandaat gebeurt in het geval van BelgiŽ altijd na een coŲrdinatie tussen alle betrokken deelstaten. Gedurende de onderhandelingen rapporteert de Europese Commissie regelmatig aan de Raad, zowel op ambtelijk als op politiek niveau. Zo kan de Raad opvolgen of de Europese Commissie het goedgekeurde mandaat respecteert en kan men aan het einde van de rit uiteraard ook het mandaat vergelijken met het eindresultaat.

Na de afronding van de onderhandelingen wordt de tekst vertaald in alle officiŽle talen van de Europese Unie waarna hij ter ondertekening wordt voorgelegd aan de lidstaten en nadien ook aan de Europese Unie en Canada. Op die manier wordt de tekst als eindresultaat van de onderhandelingen als het ware gefinaliseerd en afgesloten.

Een dergelijke ondertekening gebeurt door de regeringen van de lidstaten. De beslissing om de tekst al dan niet te onderteken is ook een bevoegdheid van de regeringen die zij naar eigen goeddunken kunnen nemen.

Voor wat BelgiŽ betreft
, vindt er in dit stadium echter opnieuw een coŲrdinatie plaats tussen de betrokken deelstaten en moeten de deelstaten de bevoegdheden toekennen aan de Belgische Minister van Buitenlandse Zaken (lees: de toestemming verlenen om de betrokken tekst te ondertekenen). Het verlenen van die toestemming gebeurt normaal door de regeringen van de deelstaten, maar in het geval van CETA hebben enkele Belgische deelstaten -op eigen initiatief- die toestemming afhankelijk gemaakt van het fiat van hun parlement.

Nu CETA door alle partijen ondertekend is en de tekst met andere woorden definitief is, kan het eigenlijke goedkeuringsproces of de ratificatie ervan van start gaan.

In de eerste plaats zal het Europees Parlement om zijn goedkeuring worden gevraagd. Eerst zal dit gebeuren binnen de commissie 'Internationale Handel' waarna ook de plenaire vergadering zal moeten stemmen over CETA. Die stemming in de plenaire vergadering wordt begin 2017 verwacht. Na die stemming van het Europees Parlement is CETA goedgekeurd voor wat betreft de exclusieve bevoegdheden van de Europese Unie. De bepalingen die onder deze bevoegdheden vallen (pakweg 99% van de tekst) kunnen dan in werking treden. Dit is de zogenaamde voorlopige toepassing.

Maar CETA omvat ook enkele bepalingen die raken aan bevoegdheden van de lidstaten. Daarom moeten ook de lidstaten het verdrag apart ratificeren. Dit doet elke lidstaat volgens zijn eigen nationale procedures.

In BelgiŽ
wil dat zeggen dat (in het geval van CETA) elk van de parlementen van onze deelstaten zal moeten stemmen over CETA. CETA bevat immers bepalingen die vallen onder bevoegdheden die binnen BelgiŽ werden overgedragen aan de deelstaten. Deze stemming is op dat moment noodzakelijk volgens onze grondwet, terwijl dat voor de ondertekening niet het geval is.

Andere landen kunnen eigen bijzonderheden hebben. Zo is er in Nederland al een petitie gestart met de vraag om een referendum te organiseren over CETA.

Pas als alle landen CETA hebben geratificeerd treedt het akkoord ook officieel en volledig in werking. Dit kan gemakkelijk 4 tot 5 jaar duren, zoals dat ook het geval was met het vrijhandelsakkoord tussen de EU en Zuid-Korea.


2. belangrijkste voordelen voor de bedrijven


CETA brengt heel wat voordelen met zich mee voor verschillende bedrijven:

In de eerste plaats is dat uiteraard het geval voor bedrijven die zelf exporteren naar Canada. Wat echter vaker onderbelicht blijft, zijn de voordelen die CETA met zich meebrengt voor bedrijven die importeren vanuit Canada of voor bedrijven waarvan de klanten exporteren naar Canada.

De belangrijkste voordelen van CETA zijn:
  • Afschaffing van zo goed als alle invoerrechten voor de invoer van Canadese (in de EU) en Europese (in Canada) goederen. De meeste invoerrechten worden meteen herleid tot 0%. Sommige andere (voor meer gevoelige producten) worden geleidelijk aan afgebouwd.
  • De afschaffing van invoerrechten geldt uiteraard enkel voor goederen die Europees of Canadees zijn op grond van de in CETA opgenomen oorsprongsregels. Die regels lopen voor het overgrote deel gelijk met de klassieke Europese oorsprongsregels.
  • De procedures voor de inklaring van goederen in Canada en de EU worden sterk vereenvoudigd. Dit zou moeten leiden tot een snellere inklaring van goederen en een verlaging van de transactiekosten. Waar mogelijk komt er een automatisering van de procedures.
  • Voor heel wat goederen komt er een wederzijdse erkenning van de conformiteitsbeoordelingen. Dat wil zeggen dat goederen niet langer dubbel moeten getest worden voor de Europese en Canadese markt. Certificatiebureaus in de EU kunnen de nodige tests uitvoeren voor de Europese en Canadese vereisten. Canada en de EU gaan de samenwerking op dit vlak ook versterken.
  • Europese bedrijven krijgen toegang tot Canadese overheidsopdrachten. Dit was al deels het geval voor het nationale niveau in Canada, op basis van afspraken die hierover gemaakt werden binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO). In CETA heeft Canada ook de overheidsopdrachten op provinciaal en lokaal niveau opengesteld voor Europese bedrijven.
    Er komt bovendien ťťn elektronische database met een overzicht van alle overheidsopdrachten in Canada.
  • Ten gevolge van CETA zal er in Canada een betere bescherming zijn van de intellectuele eigendom van Europese bedrijven.
  • Ook de handel in diensten wordt sterk vereenvoudigd dankzij een heel vergaande liberalisering van de onderlinge handel in diensten.
  • De mobiliteit van werknemers tussen Canada en de EU wordt sterk vereenvoudigd door de aanpak van 'temporary entry' (binnen het kader van visa en vergunningen) en de wederzijde erkenning van kwalificaties (bijvoorbeeld voor ingenieurs).
  • Er komt een forum voor regulerende samenwerking tussen de EU en Canada. Dit forum heeft geen beslissingsbevoegdheid maar moet bijdragen aan een betere afstemming tussen Europese en Canadese regelgeving en standaarden.


Voor meer informatie kunt u terecht op de webpagina over CETA van de Europese Commissie.

Hebt u nog meer vragen over CETA? Zou u graag meer details vernemen over een bepaald onderdeel van CETA? Neem contact op met Agoria's expert International Trade, Jef D'Hollander. Ook commentaren of andere vragen over het 'Belgisch' en Europees handelsbeleid zijn meer dan welkom.