Er wordt momenteel in België hard gewerkt aan de creatie van slimme maakbedrijven. De overheid ondersteunt verschillende programma's, Belgische universiteiten lanceren talrijke initiatieven, onderzoekscentra en technologiebedrijven volgden elkaar de laatste jaren in sneltempo op...  Maar wat brengen deze inspanningen nu echt op? Het Duitse onderzoeksbureau Roland Berger, met een belangrijke zetel in België, zocht het voor ons uit.

De conclusie luidt als volgt: recente, state-of-the-art maakstrategieën hanteren een nieuwe economische realiteit en creëren extra jobs. “Show me the figures” hoor ik u zeggen. Wel, hier zijn ze.

1. Met minder kapitaalbeslag extra toegevoegde waarde creëren

Als je winstgevendheid uitzet tegenover de omloopsnelheid van je kapitaal, zijn bedrijven tot op heden steeds langsheen dezelfde curve geëvolueerd.

  • Bedrijf X koos de voorbije jaren bijvoorbeeld voor een sterke, dure, maar traditionele volume-automatisering, resulterend in een modern machinepark dat daardoor producten met hoge toegevoegde waarde – en dus hogere marges - produceert. Zij bewogen opwaarts op deze curve in de richting van een hogere winstgevendheid, echter gecombineerd met een verlaging van de omloopsnelheid van het kapitaal.
  • Bedrijf Y daarentegen steunt nog voornamelijk op handenarbeid aan machines die reeds jaren afgeschreven zijn, met steeds lagere toegevoegde waarde tot gevolg hetgeen druk zet op de behaalde marges. Dit bedrijf evolueert dan ook neerwaarts op dezelfde curve qua winstgevendheid, maar de omloopsnelheid van kapitaal werd verhoogd.

Beide bedrijven hebben in deze wereld van steeds kleinere series en sneller elkaar opvolgende innovaties geen duurzame toekomst.

De kost van nieuwe key-technologie is de voorbije 10 jaar echter drastisch verlaagd. Robots kosten geen 500k euro meer maar degelijke cobots zijn voortaan beschikbaar vanaf 30k euro. De nieuwste sensoren maken – mede door doorbraken in transistor densiteit – tegenwoordig een machine ‘slim’ voor een prijs van 100 euro, daar waar dit vroeger tot 30k euro kon oplopen.

De toekomst is dan ook aan bedrijven Z, slimme fabrieken die hun processen vooraf virtueel simuleren, steeds goedkoper wordende AGV’s en cobots inzetten, machines ‘slim’ gemaakt hebben door er intelligentie aan toe te voegen en zeer kleine series op een make-to-order basis efficiënt en zeer snel aan de klant kunnen toeleveren.

Al bij al hebben deze ingrepen bedrijf Z veel minder kapitaals-investeringen gekost dan bedrijf X, waardoor bedrijf Z naar een hogere “opbrengst uit geïnvesteerd kapitaal“-isocurve is kunnen springen. Bedrijven bewegen dus niet langer op eenzelfde curve, maar zijn in staat nieuwe curves te creëren! Ondertussen zijn er reeds meerdere Z-bedrijven bekend die tot 60% extra winst uit hun geïnvesteerd kapitaal halen. Slim bekeken, die nieuwe productie!

2. Maakgerelateerde jobs verdwijnen en ontstaan

Roland Berger gaat ervan uit dat 50% van de West-Europese maakbedrijven tegen 2035 slimme fabrieken geworden zijn met 26,4 miljoen mensen die in de industrie werken, tegenover 25 miljoen mensen vorig jaar. Een positief netto effect met andere woorden. Maar het is niet gewoon + 1,4 miljoen…

Laten we eerst even de jobafname onder de loep nemen. Omwille van productiviteitsstijgingen (die lineair vanuit de periode 2000-2015 doorgetrokken werden), het verdwijnen van maakbedrijven die niet langer concurrentieel zijn en de investeringen in toegenomen automatisering, slimme machines en digitalisatie zullen er de komende 20 jaren ongeveer 8,8 miljoen jobs verdwijnen in de industrie.

Re-shoring (het terughalen van productie die Europa eerder verlaten heeft) en het herinvesteren van extra middelen en opbrengsten (zie 1.) in nieuwe industriële producten en (start-up) fabrieken zullen 3 miljoen nieuwe jobs creëren. Daarbovenop komen nog eens 6,7 miljoen extra jobs in nieuwe industriële diensten-gedreven jobs. Hierbij zal de nadruk liggen op consumentgerichte diensten en het invullen van een klant-community interface, zeg maar: ecosysteem. Belangrijk is dat het overgrote deel van deze dienstenjobs vandaag nog niet bestaan…

Daarom dienen we al onze maakbedrijven te motiveren volledige transparantie te creëren over de toekomstige bedrijfsstrategie. Het is enkel via deze weg dat de benodigde aanpassingsbereidheid aan sterk veranderende jobs bij het personeel kan gerealiseerd worden.

 

Wil u zich nog meer verdiepen in deze cijfers? Het volledige rapport vindt u via deze link. 

Of neem contact op met Agoria expert Paul Peeters (0473/757540)