Subsidies voor innovatie: waar moet ik precies zijn?

“Zonder innovatie is er geen toekomst”, hoor je wel eens waaien. Het is een cliché, maar er zit wel veel waarheid in. Innovatie is het proces bij uitstek om de concurrentiekracht van uw onderneming te vergroten en duurzame groei te bevorderen. Kortom, het is een belangrijke groeimotor van onze economie.

Juist daarom worden nogal wat innovatieprojecten gesubsidieerd. Maar als bedrijf is het niet makkelijk om een duidelijk beeld te krijgen van de verschillende soorten innovatiesubsidies.

Welke onderzoeksactiviteiten?

In de Europese kaderverordening worden drie types onderzoeksactiviteiten gedefinieerd. We focussen hier op de twee types die van toepassing zijn voor ondernemingen: Industrieel onderzoek en experimentele ontwikkeling:

Industrieel onderzoek:

• Planmatig of kritisch onderzoek waarbij nieuwe kennis en vaardigheden worden opgedaan voor de ontwikkeling van nieuwe producten, procedés of diensten.
• Aanmerkelijke verbetering van bestaande producten, procedés of diensten.
• Creatie van onderdelen voor complexe systemen.
• Bouw van prototypes in een laboratoriumomgeving en/of een omgeving met gesimuleerde interfaces voor bestaande systemen.
• Pilootlijnen voor het industriële onderzoek en voor de validering van generieke technologie. 

Experimentele ontwikkeling:

• Concretisering van industrieel onderzoek door prototypes te maken van producten, processen of diensten die niet worden gecommercialiseerd voor het einde van het project.
• Verwerven, combineren, vormgeven en gebruiken van bestaande wetenschappelijke, technologische, zakelijke en andere relevante kennis en vaardigheden, gericht op het ontwikkelen van nieuwe of verbeterde producten, procedés of diensten.
• Activiteiten gericht op de conceptuele formulering, de planning en documentering van nieuwe producten, procedés of diensten.
• Prototyping, demonstraties, pilootontwikkeling, testen en validatie van nieuwe of verbeterde producten, procedés of diensten in omgevingen die representatief zijn voor het functioneren onder reële omstandigheden, met als hoofddoel verdere technische verbeteringen aan te brengen aan producten, procedés of diensten die niet grotendeels vast staan.
• Ontwikkeling van een commercieel bruikbaar prototype of pilot die noodzakelijkerwijs het commerciële eindproduct is en die te duur is om te produceren alleen met het oog op het gebruik voor demonstratie- en validatiedoeleinden.
• Niet: routinematige of periodieke wijzigingen van bestaande producten, productielijnen, fabricageprocessen, diensten en andere courante activiteiten, zelfs indien deze wijzigingen verbeteringen kunnen inhouden.

Deze twee types onderzoeksactiviteiten stemmen overeen met de internationale Technology Readiness Levels, conform de voetnoot in de kaderverordening TRL 2-4 voor industrieel onderzoek en TRL 5-8 voor experimentele ontwikkeling.

Innovatie is een regionale bevoegdheid

Vermits innovatie een regionale bevoegdheid is, beschikt ieder gewest in ons land over een eigen innovatie-instrumentarium. Er zijn enkele verschillen qua aanpak tussen de gewesten.

• Vlaanderen

In Vlaanderen buigt het IWT (Agentschap voor Innovatie, Wetenschap en Technologie) zich over de subsidieaanvragen. In Vlaanderen gevestigde bedrijven kunnen enkel subsidies aanvragen voorindustrieel onderzoek. Experimentele ontwikkeling wordt tot op vandaag niet gesubsidieerd.

• Wallonië

Aan de andere kant van de taalgrens kent het DG O6 steun toe voor innovatieprojecten. Naast subsidies verleent Wallonië ook terugvorderbare voorschotten aan bedrijven. Dit is een bedrag dat ze vooraf krijgen en nadien, naargelang van hun omzet, moeten terugbetalen.

• Brussel

Innoviris, het Brussels instituut voor onderzoek en innovatie, kent zoals Wallonië, ook zowel subsidies als terugvorderbare voorschotten toe. Voor industrieel onderzoek heeft dit gewest het programma ‘Explore’ in het leven geroepen dat de vorm aanneemt van een subsidie. Voor experimentele ontwikkelingsprojecten is ‘Shape’ van toepassing, dat de vorm kan aannemen van een subsidie of een terugvorderbaar voorschot.

Hierbij een overzicht 

Afbeelding

:

Meer artikels in de rubriek 'Ask an expert':

• Mag een onderneming de identiteitskaart van bezoekers controleren?
• Beperking gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur (RoHS): welke vrijstellingen worden mogelijk verlengd?
• Hoe komen ecodesign implementatiemaatregelen tot stand?
• Mag de prijs van producten en/of diensten aan een index worden gekoppeld?
• Wat preventieadviseurs moeten onthouden van de nieuwe regels over branddetectie- en brandmeldsystemen?
• Wanneer gelden mijn algemene (koop- of verkoop)voorwaarden?